kledingindustrie – mensenrechten

Hoe is het met de mensenrechten in de kledingindustrie gesteld? Over het algemeen niet zo goed. De kledingindustrie heeft een zeer slecht imago als het gaat om mensenrechten. Zoals je ook hebt kunnen lezen in het artikel over Kledingindustrie – ontstaan tot heden heeft de kledingindustrie zich eind 20e eeuw verplaatst naar lagelonenlanden. De enige reden hiervoor is dat grote bedrijven grote winsten wilden behalen. Het feit dat binnen de kledingindustrie de mensenrechten geschonden worden, nemen ze voor lief. Sterken nog, vaak wordt als excuus gebruikt, dat als deze bedrijven zouden verdwijnen, de werknemers helemaal geen werk hebben en helemaal niet meer in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Eigenlijk is het nog steeds een veel gehoord argument.

Duidelijk niet uit goede bedoeling.

Dat het goed is om goedkope kleding uit lagelonenlanden te kopen is kul. Tenminste, niet onder deze voorwaarden. De kledingindustrie is voor lagelonenlanden ontzettend belangrijk. Het grootste deel van hun export is kledingindustrie. Om zoveel mogelijk opdrachten van de grote mode bedrijven binnen te slepen beconcurreren deze landen elkaar onderling. Het land dat het goedkoopst produceert krijgt zo de meeste opdrachten. Grote modebedrijven laten hun producten steeds goedkoper produceren terwijl het land steeds verder wordt uitgebuit, steeds armer wordt en steeds meer vervuilt. Tegelijk maken deze grote modebedrijven enorme winsten, die ze in hun eigen zak steken. Zij zijn dus in eerste instantie verantwoordelijk voor de slechte omstandigheden van arbeiders uit de kledingindustrie.

Wat zijn de gevolgen van uitbuiting voor lagelonenlanden?

De (mensen)rechten van werknemers  in de kledingindustrie  worden geschonden. Men moeten voor nog minder loon werken, werkplaatsen voldoen nog minder aan veiligheidsvoorzieningen, afval dat met deze productie ontstaat verdwijnt in het grondwater. Dat is niet alleen slecht voor het milieu, maar ook voor de mensen die daar leven.

 

Doordat de grote modebedrijven zoveel mogelijk winst willen behalen veroorzaken ze een enorme kaalslag in deze landen. Hele steden zijn vervuilt. Arbeiders leven in armoede, hebben geen dak boven het hoofd en kinderen worden aan het werk gezet. Er is een groot gebrek aan voedingsmiddelen en kleding. Doordat er geen veiligheidsvoorzieningen zijn zoals brandblussers, nooduitgangen, etc, gebeuren er veel ongelukken op de werkvloer. Tot overmaat van ramp is er geen toegang tot medische hulp. Voor de kinderen is er geen onderwijs en ze moeten al te vaak al op jonge leeftijd werken. Dan hebben we het nog niet eens gehad over corruptie en misbruik..

Wat betaal je eigenlijk aan loonkosten?

De loonkosten zijn de kosten die besteed worden aan loon voor het maken van het hele product. Logisch! In het stukje van katoenplant tot t-shirt kun je lezen wat er allemaal komt kijken bij het maken van een product. Dus het verbouwen van katoen, het oogsten, het drogen, het ontzaden, het persen van de balen, het spinnen, het weven en het verven. Dat allemaal voor 5 euro, voor een product dat hier voor 60 euro in het schap ligt. In veel landen is er overigens wel een minimumloon afgesproken maar vaak houdt de fabriek zich daar niet aan. Dan laten ze werknemers onbetaald overwerken.

 

Oké, 5% wordt aan loonkosten betaald. Dus 5 euro loonkosten voor een kledingstuk dat hier verkocht wordt voor 60 euro. Hoeveel dan voor een kledingstuk dat je hier kunt kopen voor een tientje, of voor 5 euro, voor 3 euro? Ik zal het antwoord geven: 50 cent voor dat kledingstuk van een tientje, 25 cent voor dat kledingstuk van 5 euro en 15 cent voor een kledingstuk van 3 euro. Dus voor het verbouwen van katoen, het oogsten, het drogen, het ontzaden, het persen van de balen, het spinnen, het weven en het verven. Dat kan natuurlijk helemaal niet. Dat kan alleen maar als er mensen gedwongen worden voor niets te werken. En dan heb je het over sweatshops, slavernij en kinderhandel.

Het onverdiende Loon

Mensen in de textielindustrie verdienen te weinig om van rond te komen. Ook al zijn de kosten voor het levensonderhoud zoals huisvesting en voedsel een stuk lager dan in rijke landen. Men verdient er niet genoeg voor gezonde voeding, voor scholing, voor medicijnen. Ook hier in het westen zijn veel mensen die niet rond kunnen komen. En ook dat is een onaanvaardbare situatie. Maar het schrijnende voor deze mensen, die in lagelonenlanden in de textielindustrie werken, is dat zij, in deze situatie zitten omdat de grote modebedrijven zoveel winst willen maken en de kopers en dragers van deze kleding waar zo veel leed bij komt kijken, dit laten gebeuren.

Leefbaarloon

Uit een artikel van de Correspondent uit juni 2019 bleek dat het loon van een fabrieksarbeider uit de kledingindustrie in Myanmar 84 euro per maand bedraagt. Er is een leefbaarloon nodig van minimaal 113 euro. Het leefbaarloon is het minimum dat een werknemer nodig heeft aan basisbehoefte als voedsel, huisvesting en kleding, binnen een normale werkweek van maximaal 48 uur.

Daadwerkelijk loon

Wat mensen in werkelijkheid verdienen wisselt nogal. In het artikel van de Correspondent spreekt men over 84 euro. Maar hieronder zie je de lonen uit de documentaire Genaaid met Jenniffer Hofman:

 

  1. De katoenboer verdient tussen de 33 en 90 cent per kg onzuiver katoen. De kleine bedrijven zijn ongeveer tussen de 0,5 en 8 hectare groot. Per hectare is de opbrengst een kleine 800 kg. (Voor 1 t-shirt is 1 kg ongezuiverde katoen nodig.)
  2. De Katoenplukker verdient 3 euro per dag (12 urige werkdag)
  3. Ontzaden en het verwerken van de katoen tot stof en het verder bewerken levert 3 euro per dag op.
  4. Naaisters in een fabriek verdienen 75 euro per maand. Hiervoor werken ze 6 dagen van 11 uur. Dit onder intimidatie en onveilige arbeidsomstandigheden. Gedwongen overwerk wordt niet uitbetaald.

Samenvattend: Behalve een laag loon, moeten deze mensen standaard gedwongen overwerken. Hiervoor krijgen ze niet betaald. De arbeidsomstandigheden zijn slecht en gevaarlijk. Het is vaak verboden om lid te worden van een vakbond. Vrouwen moeten van te voren vastleggen niet zwanger te worden of te trouwen. Ook gebeurd het dat ze een gezondheidsverklaring moeten overhandigen. Het loon en de omstandigheden waarin deze mensen leven zijn precies voldoende om in leven te blijven.

Gewoon goed betalen.

Als de kledingindustrie uit deze landen vertrekt is er inderdaad geen werk meer voor deze mensen. Dat kan dus niet want deze grote kledingbedrijven zijn op z’n minst medeverantwoordelijk zijn voor de ontstane situatie. Deze bedrijven hebben er eerst voor gezorgd dat landen afhankelijk werden van de kledingindustrie en daarna hebben ze ervoor gezorgd dat deze landen voor steeds minder geld zijn gaan produceren omdat de grote bedrijven anders naar een andere fabrieken zouden gaan waar men wel voor een nog lager loon wil leveren.

Betere arbeidsomstandigheden

Het aller belangrijkste is dat er een eerlijk, leefbaar loon komt voor arbeiders in de textielindustrie. Nou ja voor iedereen natuurlijk maar we hebben het hier nu over de textielindustrie. Dat betekent dat de modebedrijven meer moeten betalen maar ook dat ze betere arbeidsomstandigheden moeten afdwingen. De grote mode bedrijven hebben nu vaak als argument dat ze daar geen invloed op hebben omdat ze geen eigenaar van de fabrieken zijn. Maar als ze lagere productie kosten kunnen afdwingen moeten ze ook hogere productiekosten en mensenrechten kunnen afdwingen en ja, dan moeten de grote modemerken die die €60 euro of meer voor een shirtje vragen, daar wat meer voor betalen. Dat kunnen ze wel lijden. En voor die merken die een tientje of minder voor een shirtje vragen? Eerlijk?